سوال شریعتی و پاسخ علامه شوشتری

پاسخ علامه شوشتري به سؤال دكتر علي شريعتي

يك سئوال:

«در دعاي ندبه به اين مسأله اشاره شده است كه مي‌پرسد:

«نمي‌دانم كدام سرزمين تو را در برگرفته است؟ قرارگاهت كجاست، در كوه رضوي يا ذي‌طوي[1]…؟ و من نمي دانم اين دعا كه امروز آنرا در بسياري محافل مذهبي خطاب به امام زمان ما مي‌خوانند و در سال اخير سخت رواج يافته و گروههاي خاصي براي اين كار تشكيل شده است، چرا سراغ حضرت مهدي را در ذي‌طوي و كوه رضوي مي‌گيرند كه جايگاه محمد حنفيه، امام زمان فرقه كيسانيه است كه معتقدند در اين كوه از انظار مخفي شده و از آنجا ظهور خواهد نمود[2] و پيروانش، با ندبه و زاري در پاي اين كوه و يا از دور، رو به اين كوه، دعا مي‌كردند كه خارج شود و قيام نمايد[3] گذشته از اينكه سرگذشت حضرت مهدي، نه در زندگي و نه در غيبت صغري و نه در غيبت كبري و نه پس از ظهور، هيچ رابطه‌اي با اين كوه ندارد. اساساً، غيبت او بدين صورت نيست كه در جاي مخصوصي پناه گرفته باشد بلكه همه جا حاضر و ناظر است و اين ما هستيم كه او را تشخيص نمي‌دهيم و بنابراين سئوال از اينكه: «تو در كدام جايگاه مخفي بسر مي‌بري» ظاهراً با نوع غيبت حضرت مهدي موعود شيعه امامي سازگار نيست. مطالعه دقيق متن دعاي ندبه كه از ائمه ما به تصريح و ترتيب نام نمي‌برد و پس از حضرت امير كه به تفصيل از مناقب و فضايل وي سخن مي‌گويد ناگهان و بي واسطه، به امام غايب خطاب مي‌كند، باز اين سئوال را بيشتر در ذهن طرح مي‌كند.

پاسخ علامه شوشتري به سؤال دكتر علي شريعتي

بهرحال، من اين مطلب را فقط به عنوان يك سئوال علمي مطرح مي‌كنم نه يك قضاوت قطعي، به اين اميد كه به جاي دشنام و اتهام، پاسخ معقول و منطقي بشنوم و اين ابهام در ذهنم رفع شود و اگر كسي كه در اين مورد مطالعه دارد اين مسئله را روشن كند منتي بر من نهاده است».

پاسخ حضرت علامه شيخ محمد تقي شوشتري

بسم الله الرحمن الرحيم

دانشمند محترم حضرت مستطاب آقاي دكتر علي شريعتي

پس از درخواست موفقيت از درگاه حضرت احديت براي آن جناب عرض مي‌نمايد: در پاورقي صفحه 11 در مجله انتظار مرقوم داشته‌ايد (در دعاي ندبه به اين مسئله اشاره شده است… الخ) عرض مي‌كند كه آري در نصوص معتبره كه از طرف ائمه اطهار عليهم‌السلام واصل شده، آمده است كه جايگاه حضرت مهدي هم در دوران غيبت صغري و هم در دوران غيبت كبري كوه رضوي است.

شيخ الطايفه شيخ طوسي در كتاب غيبت بعد از نقل يك سلسله اخبار اولاً از عامه و ثانياً از خاصه بر آنكه ائمه دوازده‌اند، و نيز آنكه مراد از آن دوازده همان ائمه اماميه هستند، و همچنين نقل اخباري بر امامت، خصوص امام دوازدهم به فرمايشات ائمه ديگر پيش از تولدش به آنكه او غيبت مي‌كند در صفحه 12 مي‌نويسد:

و اخبرنا ابن ابي جيدالقمي عن محمد بن الحسن بن الوليد عن محمد بن الحسن الصفار عن العباس بن معروف عن عبدالله بن حمدويه بن البراء عن ثابت عن اسماعيل عن عبدالاعلي مولي آل سام قال: قال: خرجت مع ابي عبدالله عليه‌السلام فلما نزلنا الروحاء نظر الي جبلها مطلا عليها فقال لي تري هذاالجبل؟ هذا جبل يدعي «رضوي» من جبال فارس احبنا فنقله الينا اما ان فيه كل شجرة مطعم و نعم امان للخائف مرتين، اما ان لصاحب هذا الامر فيه غيبتين واحده قصيرة و الاخري طويله.

7 دیدگاه دربارهٔ «سوال شریعتی و پاسخ علامه شوشتری»

باسلام

به نظر من اساساً استاد شریعتی در این سوال بحث اصلیش جا و مکان ظهور نبوده و این چیزی است که حتی بزرگترین عالم دینی تشخیص نداد و شروع به دلیل آوردن برای جا و مکان حضرت مهدی کرد .
استاد بزرگ شریعتی به احتمال زیاد این سوال را اینگونه طرح کردند تا همگان فرق دین درسی و علمی با دین ایده ای را دریابند ایشان میپرسد
((و من نمی دانم این دعا که امروز آنرا در بسیاری محافل مذهبی خطاب به امام زمان ما می‌خوانند و در سال اخیر سخت رواج یافته و گروههای خاصی برای این کار تشکیل شده است، چرا سراغ حضرت مهدی را در ذی‌طوی و کوه رضوی می‌گیرند که جایگاه محمد حنفیه، امام زمان فرقه کیسانیه است که معتقدند در این کوه از انظار مخفی شده و از آنجا ظهور خواهد نمود))
و به روایتی دیگر و من نمی دانم چرا برای بیداری از غفلت و خواب و انسان بودن و ارزشهای متعالی بشری که در روح همه انسانها وجود دارد دنبال جای خاص یا مکان مشخص شده ای می گردید آن را در خود پیدا کنید و بستری سازید تا امام عصر از نادانی و غفلت قومی که منتصب به او و اجداد اویند رنجهای بزرگ نکشد و ببیند که شعیان علی یه مکان ظهور اهمیت می دهند نه به دلیلی که باعث ماندن در غیبت حضرت باشد .به نظرتان اگر بیاید و شمشیر عدالت در دست داشته باشد چند نفر از شیعیان جدش زنده می مانند؟

دکتر شريعتي درباره فقراتي از دعاي ندبه سؤالي به ذهنش مي رسد و با توجه به رشته‌ي درسي‌اش؛ تاريخ اديان شباهت هايي ميان اين فقرات دعاي ندبه و مدعيات فرقه کيسانيه پيدا مي کند و برايش اين سؤال ايجاد مي شود که شايد مأخذ اصلي اين فقرات دعاي کميل از اين فرقه اخذ شده باشد که حضرت علامه با کمال احترام به پرسش مرحوم دکتر شريعتي جوابي عالمانه مي دهد و با استناد به آثار و منابع دست اولي چون الاکمال شيخ صدوق، الغيبة شيخ طوسي و الغيبة نعماني و برخي از آثار مکتوب سيد بن طاووس به تحقيق آن پرداخته و براي دکتر شريعتي ارسال مي کند و مرحوم شريعتي نيز ضمن پذيرش جواب عالمانه حضرت علامه از وي به کرات تقدير و تشکر مي کند.

وي در يکي از آثارش درگراميداشت اين بزرگمرد مي نويسد: «… و در همين حال کوهي از علم و تحقيق و در کنارش انبوهي از کار، در گوشه دور افتاده شوشتر نشسته و نامش را هم کسي نشنيده است!» و در جاي ديگر او را از دانشمندان گمنام در گوشه اي از شهري دور افتاده معرفي مي کند.

اگه حاج شیخ منظور دکتر رو متوجه نشده بود این همه بعد از جواب شیخ تقدیر و تشکر نمی کرد. دو حالت وجود داره یا اینکه دکتر خواسته دل شیخ رو نشکنه، شروع کرده تعریف و تمجید. که اگه شما با روحیات دکتر آشنا باشید، میدونید که همچین چیزی عیر ممکنه. و یا اینکه اصلا شما شوال دکتر رو اشتباه متوجه شدید. که این به یقین نزدیکتره

واقعا براتون متاسفم . که کامنت منو پاک کردید. من توهینی به کسی کرده بودم. ؟خیلی ضعیفید شما بایست می رفتید سایت شخصی … رو باز می کردید نه دکتر شریعتی.

بنده یکی از طرفداران دیدگاه های دکتر علی شریعتی هستم ولی
معتقدم این شیخ فرزانه شوشتر جواب کاملا منطقی به دکتر داده اند در این ضمینه.
در ضمن باید یاد آوری کنم
که دکتر از این شیخ به خاطر این جوابییه تشکر کردند که متسفانه شما
هیچ مطلبی در این زمینه بیان نکردید.

متن سوال دکتر شریعتی سوال اساسی را مشخص می کند نه برداشت ما از متن، مستحضرید سوال پیرامون اقامت حضرت مهدی(عج)در کوه رضواست که دانشمند بزرگ رجالی ومتخصص در شناخت روایات صاحب قاموس الرجال علامه شوشتری با دقت به این سوال پاسخ گفته اند وشاهدی از روایات هم بر آن آورده اند پس ننویسیم عالم دینی تشخیص نداد . این که دکتر می نویسد “اساساً، غیبت او بدین صورت نیست که در جای مخصوصی پناه گرفته باشد بلکه همه جا حاضر و ناظر است”به عنوان مویدی در رد اقامت حضرت در رضوی است.
ب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *