موزیک ویدئو:

درک صحیح اشعار حافظ

از قدیم الیام حافظ خوانی در سیره ما ایرانیان و بلکه همه ی فارسی زبانان بوده است. با این وجود، در فهم اشعار حافظ نظریات متفاوتی هم در بین عوام و هم در بین متخصصان وجود دارد. عده ای معتقدند که عامل اصلی این کجفهمی های سخنان حافظ، خوده خواجه میباشد، که تاویل پذیر سخن گفته و ابیاتش پر ابهام و پر ایهام است و لپ مطلب را در هاله ای از ابهام قرار داده است تا اصل سخن را به معمایی لاینحل تبدیل کند و دستیابی به منظور شاعر، دست نیافتنی باشد.

اما آیا حقیقت مطلب این بوده است؟ آیا حافظ به دنبال گمراه کردن مخاطب از منظور اصلی خویش بوده است؟ ولی اگر این نظریه درست باشد پس جریان درس آموزی از حافظ چیست؟ چرا همه بر این باورند که حافظ به روشنی لسان الغیب است؟

ما بر، عکس این نظریه معتقدیم. اینکه اتفاقا غزل حافظ بسیار روان است و کاملا واضح و آشکار تکلیف مارا در فهم مطلب روشن میکند. حالی که بسیاری از اشعارش را با تاسی از ساختار قرآنی غنی کرده و از داستان های قرآنی پند های پر مغزی ساخته است.

دلیل این باور را در زیر به تفصیل بیان میکنیم:

  1. حافظ عالم است و اهل فضل و دانش:

فلک به مردم نادان دهد زمام مراد

تو اهل و دانشی همین گناهت بس

بر همگان واضح و مبرهن است که حافظ یک شخصیت دانا و همه چیز دان است که هنوز در علم و دانش و فضل برتر از او نیابی.

  1. اهل تقواست و ضد ضلم و ریا و این همه را ضد مسلمانی میداند:

ما نه رندان ریایم و حریفان نفاق

آن که عالم سرست بدین حال گواست

فرض ایزد بگذاریم و به کس بد نکنیم

وآنچه گویند روانیست نگوییم رواست

گرچه بر واعظ این شهر سخن آسان نشود

تا ریا ورزد و سالوس مسلمان نشود

انجام واجبات الهی ( فرض ایزد بگذاریم)، عدم ظلم( به کس بد نکنیم)، و رواندانست محرمات(وآنچه گویند روانیست نگوییم رواست)، که با بیانی شیرین و طنگونه بیان شده است، کاملا معادل اصطلاح تقوا و اسلام صحیح در قآن کریم است.

  1. حافظ قرآن است:

ندیدم خوشتر از شعر تو حافظ

به قرآنی که اندر سینه داری

در مصرع دوم این غزل حافظ به زبان کنایه و  با مدد جستن از قسم،  اشاره کاملا مستقیم به حافظ  قرآن بودن شاعر دارد و البته این مطلبی است که همه حافظ شناسان بر ان اعتقاد دارند.

  1. عالم به حقایق قرآنی و دعوت به درک و معرفت به آن:

عشقت رسد به فریاد از خود به سان حافظ

قرآن ز بر بخوانی ذدر چهارده روایت

کلام این بیت این است که اگر به طریق حافظ قرآن را به چهارده روش در سینه نگاه داره عشق الهی به فریادت خواهد رسید.

امید است در این نوشتار تا حدی  به خواننده در درک صحیح از مفاهیم غزل حافظ یاری رسانیم و به این باور رسیده باشید که معرفت جستن در  مفاهیم این غزلیات به آسانی درک مفهوم زندگی است…

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.