مناظره مکتوب در مورد دکتر شریعتی

روزنامه جام‌جم ۴ اردیبهشت امسال‌ مصاحبه‌ای با سید ، رئیس بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی ایران به چاپ رساند و در قالب آن به بررسی مشکلات موجود در زمینه تدوین تاریخ انقلاب اسلامی پرداخت.

با طرح مطالب سیدحمید روحانی درخصوص مرحوم دکتر در این مصاحبه، خبرنگار جام‌جم انتقاداتی را که در این زمینه به مصاحبه‌شونده وارد شده است مطرح کرد و سیدحمید روحانی هم در ادامه، توضیحاتی را در این زمینه ارائه داد.

به دنبال چاپ این مصاحبه، ، فرزند مرحوم دکتر علی شریعتی، جوابیه‌ای را درخصوص مطالب طرح شده از سوی سیدحمید روحانی به روزنامه جام‌جم ارسال کرد که متن کامل آن اینک در اختیار شما‌ست.

مدیریت محترم روزنامه جام‌جم

توقیرا عطف به مشروحه مندرجه در صفحات هفتم و دهم آن جریده محترم که در تاریخ یکشنبه ۴ اردیبهشت ماه جاری تحت شماره ۳۱۱۲ در ذیل نام و عنوان حجت‌الاسلام و المسلمین سیدحمید روحانی، رئیس بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی ایران، به صورت مصاحبه چاپ و نشر یافته است، به این وسیله با اعلام اعتراضات وارده به آن بخش از مطالب گزینشی اقتباس شده از بازجویی‌های مربوط به دوره ۱۸ ماهه اسارت دکتر علی شریعتی، در سیاهچال زندان به نام «کمیته مشترک ضدخرابکاری» منتشره در جلد سوم مجلد تاریخی «نهضت امام خمینی» و همچنین ایراد و اعتراض به مطالب اهانت‌آمیز علیه آن زنده‌یاد تحت عنوان و اتهام ناروا و خلاف واقع، «ستایش از رضاشاه و تایید انقلاب سفید شاه و حمله به جبهه ملی»، آن هم به ادعای نبود و عدم دسترسی به صفحه چهلم بازجویی چهل صفحه‌ای «کلی‌نویسی معمول و متداول آن روزگار که از متهمان اخذ می‌گردید»، منبعث از بکارگیری شیوه حدس و گمان که در نوشته‌های جناب روحانی معمول و متداول بوده است و نهایتا با قیام و اقدام به دفاع از مظلومیت دکتر علی شریعتی که تفصیل آن در کتاب سوم فصل اول و دوم ـ صفحات ۱۵۹ الی ۲۸۹ «تاریخچه حسینیه ارشاد» به تاریخ ۱۳۸۴ «شابک ـ ۹ـ۱۲ـ۶۲۸۰ ـ۹۶۴ کتابخانه ملی ۵۰۴۸ ـ ۸۴م»، نشر یافته است، که به پیوست یک جلد از آن تاریخچه، جهت ضبط در بخش مرجع و منبع مطالعاتی آن روزنامه همراه با تصویر بعضی از صفحات آن راجع به اقدامات عدیده گزینشی از ناحیه جناب روحانی تحت شماره‌های ۱۵۹ ـ ۱۶۲ ـ ۱۶۳ ـ ۱۶۴ ـ ۱۶۵ ـ ۱۶۶ ـ ۱۷۲ ـ ۱۷۶ ـ ۱۷۷ ـ ۱۷۸ ـ ۱۹۹ ـ ۲۰۵ ـ ۲۱۹ ـ ۲۲۶ ـ ۲۲۷ ـ ۲۲۸ ـ ۲۲۹ ـ ۲۳۰ ـ ۲۵۰ ـ ۲۵۴ ـ ۲۵۵ ـ ۲۶۵ ـ ۲۶۶ ـ ۲۷۸ ـ ۲۷۹ ـ ۲۸۰ ارسال و به شرح زیر به پاسخگویی می‌پردازد، تا با عنایت به قانون مطبوعات در صفحات هفتم و دهم با همان حروف چاپ و نشر یابد.

البته مصاحبه جناب روحانی با خبرنگار محترم آن روزنامه به ۲ بخش خلاصه می‌شود، یکی اتهام منتسبه منبعث از حدس و گمان مندرج در صفحه چهلم مجهول ادعایی، از مجموعه بازجویی ساواک به اتهام واهی و خیالی، ستایش از رضاشاه و تایید انقلاب سفید و حمله به جبهه ملی و دیگری عناوین گزینشی در استخراج از هزار صفحه بازجویی دکتر شریعتی در کمیته مشترک ضد خرابکاری و باقیمانده از مصاحبه انجام شده، حاوی مطالبی است، به صورت حشو و زواید که ناشی از نارسایی «حافظه» در آن متون تکرار شده است؛ اکنون شرح کوتاهی در مورد مصاحبه انجام شده:

جناب روحانی، ابتدا اظهار داشتند، در سال ۱۳۶۱ که از طرف حضرت امام، مسوول مرکز اسناد ساواک شدم، یکی از نخستین پرونده‌هایی که با عشق به سراغ آنها رفتم، پرونده شریعتی بود و می‌توانم بگویم که بعد از پرونده حضرت امام، این دومین پرونده‌ای بود که من به آن عنایت داشتم، متوجه نامه چهل صفحه‌ای ایشان که در مشهد نوشته بود، شدم که هم از رضاشاه ستایش می‌کند، هم انقلاب سفید شاه را تایید می‌کند و هم به جبهه ملی حمله می‌کند که چرا از فرصت انقلاب سفید استفاده نکرده‌اند…، به هر حال، طبق همان رسالتی که داشتم این اسناد را منتشر کردیم. در قبال سوال روزنامه که سال انتشار آن اسناد چه سالی بود؟ آقای روحانی اظهار داشتند، من اسنادش را منتشر نکردم و فقط در کتاب آوردم.

آیا در مجلد ۱۵ خرداد هم این اسناد منتشر گردید، در پاسخ گفته است، مقدمتا چند نمونه‌ای از این اسناد را در آن مجله هم آوردم، ولی بعدا آقای حسینیان که به مرکز اسناد انقلابی آمد اولین کاری که کرد این بود که مرکز ۱۵خرداد را تعطیل کرد و سه جلد اسناد در مورد آقای شریعتی را منتشر کرد که نامی و نشانی از این اسناد چهل صفحه‌ای در بر نداشت و تا پایان صفحه هفتم و مقداری از جملات مندرج در ابتدای صفحه دهم مصاحبه انجام شده «سوال خبرنگار روزنامه و جواب مجهول آقای روحانی»، به هیچ وجه موید وجود ۴۰ صفحه نامه ادعایی، «ستایش از رضاشاه و تایید انقلاب سفید محمدرضا شاه» نبوده است و بله من هم همین را می‌گویم که رهبر معظم انقلاب فرموده «گروه خونی شریعتی به ساواکی بودن نمی‌خورد و اتفاقا تحلیل من روحانی ـ این است که شریعتی قصد داشت از ساواک استفاده کند و کار خودش را پیش ببرد ـ اما این چیزی که شایع شده است من گفته‌ام او ساواکی بوده است، اصلا این طور نیست و اگر کتاب نهضت امام را هم مطالعه کنید، هرگز تعبیر ساواکی بودن را در آن نمی‌بینید، مساله این است که شریعتی در چارچوب اعتقاداتش، آن حساسیتی را که یک انقلابی نسبت به رژیم شاه داشت، نداشت. حرف من این است که ایشان مساله انقلاب سفید را باور داشت و مطالب او در این دهه برای فریب ساواک نبوده است که البته این تلقی منبعث گردیده، از همان صفحه چهلم که به ادعای ایشان مفقود شده است.بالاخره آقای روحانی، نگفتند در کجا این ۴۰ صفحه ادعایی «تعریف از رضاشاه و انقلاب سفید شاه» را به چاپ رسانده و اگر ادعا دارند چنین ۴۰ صفحه‌ نوشته‌ای به خط و امضای دکتر شریعتی وجود داشته و ایشان به تمام اسناد ساواک دسترسی داشته، چرا لااقل یک صفحه از آن ۴۰ صفحه ادعایی که در آن ستایش رضاشاه و انقلاب سفید را در بر داشته باشد، منتشر نمی‌کنند و در طول مصاحبه دو صفحه‌ای از صفحه هفتم و نصف صفحه دهم روزنامه تلاش کرده‌اند که ثابت کنند در نوشته‌های ادعایی در جلد سوم نهضت امام خمینی، گزینشی عمل نکرده و نتوانسته است ۴۰ صفحه نوشته کذایی و منتسب به دکتر شریعتی را به روزنامه جام‌جم و در جلوی چشم خبرنگار روزنامه ارائه دهد، تا ایشان بتواند در متن همین مصاحبه بی‌سر و ته، انتشارش دهد!

ولی در کتاب تاریخچه حسینیه ارشاد در صفحات ۱۵۹ الی ۲۸۹ به یکایک نوشته‌های غیرمستند آقای روحانی پاسخ داده شد که تصویر دو صفحه به شماره ۱۶۳ و ۱۶۴ را جهت اطلاع و استحضار روزنامه محترم جام‌جم به همراه این جوابیه تقویم می‌دارد. امید آن که آقای سیدحمید روحانی کاملا مطالعه و پاسخ شرعی و قانونی حسینیه ارشاد را بدهد، برای نمونه و استشهادی شرعی و قانونی به اطلاع می‌رساند؛ مندرجات صفحه ۱۶۳ کتاب تاریخچه حسینیه ارشاد، حکایت از این دارد که آقای روحانی در پایان صفحه ۱۷۵ کتاب خودساخته، به علت آن که تصور کرده است صفحه پایانی نامه ۴۰ صفحه‌ای وجود خارجی ندارد، حسب معجزات کشف‌الغیب خود، اظهارنظر فرموده‌اند:

«به نظر می‌رسد که نامبرده در پایان‌نامه خود پایه وفاداری، سرسپردگی و وابستگی خویش به رژیم شاه را بیش از پیش بازگو نموده و شاید مقامات بلندپایه «ساواک» در پی‌نویس آن، نکته‌هایی را آورده بودند که می‌توانسته چهره او را به درستی بنمایاند و پیوند او با رژیم شاه را روشن سازد و دید ساواکی‌ها را پیرامون این نامه به درستی روشن کند».

و این مطلب را در موقعیتی به شیوه حدس و گمان به رشته تحریر درآورده که اولا تمامی ۴۰ صفحه کلی‌نویسی «شریعتی» نزد ساواک خراسان، «یکی از روش‌های اختراعی بازجویان ساواک و اجبار و الزام متهم تحت بازجویی»، حکایت از طرح مسائل فکری و ایدئولوژیکی دارد و این سابقه در پرونده ساواک خراسان بایگانی شده و تنها تصویر آن بدون قید تاریخ به «تهران» ارسال شده است که هیچ گونه اظهارنظری هم درباره آن به عمل نیامده است. معهذا آقای روحانی که حفظ‌الغیب داشته‌اند ـ حدس زده‌اند که در صفحه آخر ۴۰ صفحه‌ای ارسالی به «تهران» که پیوست نبوده است ـ قطعا حکایت از ستایش از رضاشاه و تایید انقلاب سفید شاهانه و حمله به جبهه ملی داشته است، واقعا آفرین بر این قضاوت عادلانه و شرعی آقای روحانی.

البته چنین حدسیات ساختگی در کتاب خودساخته وی زیاد دیده می‌شود، مانند متن زیرنویس صفحه ۱۸۰ کتاب خودساخته جناب روحانی، «۱ ـ اسناد سفارت آمریکا اگر به طور کامل از سوی دانشجویان مسلمان پیرو خط امام، انتشار یافته بود، شاید برخی از این راز و رمزی که پیرامون «شریعتی» وجود دارد، رو می‌شد و چهره نامبرده بر ملا می‌گردید»، بی‌تردید نمی‌توان پذیرفت که با وجود جار و جنجال و بگو و مگوهایی که به درازای دهه‌ای پیرامون «شریعتی» در ایران به راه افتاده بود «سفارت آمریکا»‌ هیچ‌گونه گزارشی نداشته و دید منفی یا مثبتی درباره او اظهار نکرده است؛ مرحبا به این داوری و انصاف! «شریعتی مظلوم» به بهانه اسناد نداشته در «سفارت آمریکا» در شرایط و موقعیتی که دانشجویان،‌تمامی اوراق خرد شده در داخل سطل‌های زباله را هم با حوصله سر هم کرده و پس از ترجمه در مجلدات زیاد به چاپ و نشر رسانده بودند، معهذا نامی از «دکتر شریعتی» در بین نبوده است، باز هم به همین دلیل که نامی از «شریعتی» در بین نبوده، به زعم آقای «روحانی» خود دلیل آمریکایی بودن «شریعتی است» واقعا جف‌القلم.

با این ترتیب که صفحه چهلمی وجود نداشته یا ضمیمه نبوده که تصویر کلی آن از طرف ساواک خراسان به ساواک تهران ارسال شده باشد ـ بنا به روش شرعی و قانونی مورد پسند آقای روحانی چون در آن صفحه وجود نداشته ـ حتما شریعتی نسبت به رضا‌شاه ابراز وفاداری کرده و انقلاب سفیدشاه را هم تایید و به جبهه ملی نیز حمله کرده است. زهی به چنین داوری و بی‌انصافی.

حال حق بود، خبرنگار محترم روزنامه‌ جام‌جم از آقای روحانی خواستار ارائه حتی یک صفحه از چهل صفحه ادعایی درباره نوشته شریعتی می‌شد و نشر آن را در کتاب خود ساخته‌اش نشان می‌‌داد.

با این ترتیب معلوم می‌گردد که جمله «… من خودم از کسانی بودم که نسبت به دکتر علی شریعتی علاقه‌مند بودم.» یا جمله «… یکی از نخستین پرونده‌هایی که با عشق به سراغ آنها رفتم، پرونده شریعتی بود و می‌توانم بگویم که بعد از پرونده حضرت امام، این دومین پرونده‌ای بود که من به آن عنایت داشتم»، تا چه حد واقعی و از روی علاقه و عشق به شریعتی مطالب خلاف واقع و جعلی را درباره سند موجود نبوده در سفارت آمریکا یا صفحه چهلم گزارش غیرموجود ساواک خراسان، چگونه «شریعتی» را آمریکایی یا وفادار به رضا شاه و انقلاب سفید شاه بدل می‌نماید.

بنابراین تمامی مصاحبه یک صفحه و نیم «صفحات ۷ و ۱۰ روزنامه جام‌جم» ساخته و پرداخته چنان مطالب ساختگی و در عین حال موهن بوده است؛ بدیهی است چنانچه قبلا به نوشته‌های گزینشی خود در جلد سوم «نهضت امام خمینی» مراجعه کوتاهی حسب نمونه‌های پیوست نشر یافته در کتاب تاریخچه حسینیه ارشاد، تحت شماره‌های ۴۰۸، ۴۱۲،۴۱۳، ۴۱۷، ۴۳۰، ۴۳۲، ۴۶۶، ۴۷۵، ۴۷۸، ۴۷۹، ۴۸۰، ۴۸۲ و ۴۸۶ مبذول می‌داشتند ـ یقینا بر پایه قضاوت کهنه شده سی سال گذشته ـ تکیه نمی‌کردند و گناه دنیوی و اخروی را توشه راه خود نمی‌ساختند.

از آنجا که آقای روحانی جوابی یا نمونه‌ای از نوشته‌های گزینشی مورد سوال خبرنگار محترم روزنامه جام‌جم ارائه نداده است و فقط به ذکر «انکار»‌ و «نفی» آن بسنده کرده است، لذا لازم می‌داند، موارد گزینشی گزارش ایشان در کتاب خودساخته‌اش را به صفحات ۱۵۹ تا ۲۸۹ تاریخچه حسینیه ارشاد و ضمائم یاد شده در فوق محول نموده و چنانچه روزنامه محترم جام‌جم اجرای قانون مطبوعات درباره درج پاسخگویی در محدوده «دو مقابل» نوشته‌های مورد اعتراض را ضروری می‌داند، لطفا مندرجات بالا و متون چهل صفحه‌ای استنتاخ شده از تاریخچه مذکور را، امر به چاپ و نشر فرمایند، مزید بر امتنان است.

احسان شریعتی، تهران، بنیاد فرهنگی شریعتی

http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100843730858

مطالب مرتبط

10
دیدگاه بگذارید

avatar
6 Comment threads
4 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
6 Comment authors
omidعليرضا بهادرانيمحمدصادق خوبی نژادسجاد قزوینیمحمدعلی Recent comment authors
  Subscribe  
Notify of
عرفان
Guest
عرفان

دوستان عزیز این جوابیه از احسان شریعتی نمیباشد و از وکیل ایشان بوده…دکتر احسان به کذب بودن اصل این مناظره‌‌ی باصطلاح‌ مکتوب! در متن “توضیح مطبوعاتی” اخیرشان اشاره کرده…حقیقتا اتهامات وارده انقدر سخیف می‌باشد که حتا دفاع از خود در برابر این شطحیات! نه تنها انسان را ارضا نمی‌کند، لیک باعث مهم جلوه دادن فرد هتاک می‌گردد.

عرفان
Guest
عرفان

http://ehsanshariati.org/show/?ID=51 اخیرا روز نامه « جام جم » ارگان صدا وسیمای جمهوری اسلامی اقدام به درج « تکذیبیه » ای نموده است که از سوی وکیل اینجانب تهیه شده بود، در رابطه با اتهامات تکراری آقای «روحانی زیارتی » علیه دکتر علی شریعتی، زیر عنوان «مناظره مکتوب فرزند شریعتی» ! از آنجا که نه مناظره ای در کار بوده و نه چنین اتهاماتی در خورِ اعتناء و در آن سطح از اعتبار اند که نیازی حتی به تکذیب باشد، «تکذیبیه» مذکور صرفا جنبۀ تذکرِ حقوقی داشته و انعکاس آن تحت این عنوان خلاف واقع و عّرف مطبوعاتی است . لذا… Read more »

محمدعلی ناظری
Admin

مطالب منتشر شده در این تارنما به صورت کامل همسو با نظرات گردانندگان آن نیست ، بلکه مطالبی است که در ارتباط با دکتر شریعتی نوشته شده و هدف این وب سایت اطلاع رسانی آنها می باشد.

با سپاس از بذل توجه شما

عرفان
Guest
عرفان

این هم لینک توضیح مطبوعاتی از احسان شریعتی http://ehsanshariati.org/show/?ID=51 اخیرا روز نامه « جام جم » ارگان صدا وسیمای جمهوری اسلامی اقدام به درج « تکذیبیه » ای نموده است که از سوی وکیل اینجانب تهیه شده بود، در رابطه با اتهامات تکراری آقای «روحانی زیارتی » علیه دکتر علی شریعتی، زیر عنوان «مناظره مکتوب فرزند شریعتی» ! از آنجا که نه مناظره ای در کار بوده و نه چنین اتهاماتی در خورِ اعتناء و در آن سطح از اعتبار اند که نیازی حتی به تکذیب باشد، «تکذیبیه» مذکور صرفا جنبۀ تذکرِ حقوقی داشته و انعکاس آن تحت این عنوان… Read more »

عرفان
Guest
عرفان
عرفان
Guest
عرفان

خواهش میکنم عزیزان…….مشکل این بود که این نوشته هر چند با نظارت دکتر احسان بوده ولی نه متعلق به شخص ایشان و دستنویس وی بوده و نه مناظره‌‌ای مکتوب ! با سپاس…موفق باشید.

محمدصادق خوبی نژاد
Guest

آقای روحانی پفیوز چطور به خودش اجازه می دهد چنین حرف هایی در مورد دکترشریعتی بزند برای آدمای بهانه گیر همیشه بهانه وجود دارد اگر دکتر رضاشاه رامی پسندید چرا ۱۸ ماه ساواک او را زیر شکنجه می گیرد ضمن اینکه صفحه ی چهلمی وجو نداشت برای روحانی وامثالش متاسفم

omid
Guest

نه به اون آقا گفتنت نه هم به این پفیوز!! بیخیال حالا یه چیز گفتن خودشونم جدی نگرفتن شما چرا حرق نا جور میزنید.
والا هر کی ببینه شما این جوری از دکتر دفاع میکنید سمتش نمیره.
تو رو خدا رعایت کنید.

عليرضا بهادراني
Guest

من که ان نوشته آقای روحانی را ندیدم ولی اگر آقای روحانی چنین حرفهایی زده باشد واقعا نشان داده اند که عقیده شان اسیر عقده شان شده است !
من فکر میکنم آیت الله خامنه ای یکبار جواب ایشان و جواب این توهینات را در حاشیه کتاب ایشان داده اند ، که الحق جواب خوبی هم داده اند…