دسته‌ها
بررسی و نقد ها شریعتی و امام خمینی

عصارؤ تشيع علوي نابرابري اجتماعي از نظر امام خميني و دكتر شريعتي

علي محمد قدسي

در اين مقاله موضوع نابرابري اجتماعي از ديدگاه امام خميني و دكتر شريعتي را به طور اختصار مورد بررسي قرار مي‏دهيم. هدف، به دست آوردن ديدگاههاي هريك از اين دو شخصيت در ارتباط با پرسشهاي مطرح شده با موضوع نابرابري است.

1ـ امام خميني و دكتر شريعتي چه تعريفي از طبقـه دارند؟ 2ـ عوامل موجد نابرابري نزد اين دو شخصيـت كدام است؟ 3ـ آيا اين دو شخصيت نابرابري را اجتناب پذير مي‏دانند يا اجتناب ناپذيـر؟ 4ـ مكانيزمهاي رويارويي با نابرابري نزد ايـن دو شخصيـت كدام است؟ 5ـ ايدئولوژي، جهتگيري ايدئولوژي و مخاطبان ايدئولوژي امام و دكتر شريعتي كدام‏اند؟

طبقه:

امام خميني در سخنان و آثار خود تعريف مشخصي از طبقه ارائه نداده است. لذا با استفاده از عناصر تشكيل دهندؤ يك تعريف منطقي كه از مفهوم ساخته مي‏شود، از طريق مصاديق مربوط به طبقه به مفاهيم و تعريف طبقه از ديدگاه امام مي‏رسيم كه عبارت است از: گروهي از مردم كه داراي شغل و وضع مشترك درآمد، ثروت و مالكيت هستند كه اين اشتراك، آنها را در موقعيتي خاص در ارتباط با ميزان امكانات اقتصادي و قدرت سياسي جامعه قرار مي‏دهد.همچنين اين گروه مي‏بايست در ارتباط با وضع زندگي، روحيات و ارزشها و خصوصيات فرهنگي مشترك قرار گيرند تا طبقه را تشكيل دهند. (1) در بيان امام ، طبقه و قشر يكسان و معادل هم قرار دارند. امام در ارتباط با اين تعريف از طبقه، براي جامعه در مقطع زماني سه طبقه ـ طبقه بالا، طبقه متوسط، طبقه پايين ـ را در نظر مي‏گيرد. (2)

امام همچنين براي تمامي جوامعي كه در ارتباط با استعمار قرار مي‏گيرند دو طبقؤ ظالم و مظلوم را در نظر مي‏گيرد كه در اين ديدگاه طبقات به صورت تاريخي و از نقطه نظر عامل استعمار در نظر گرفته مي‏شود. (3) امام در اين مورد معتقد است كه استعمارگران به دست عمال سياسي خود كه بر مردم مسلط شده‏اند نظامات ظالمانه‏اي را تحميل مي‏كنند و بر اثر آن مردم به دو دسته تقسيم مي‏شوند: ظالم و مظلوم. امام به ارتباط عامل استعمار جامعه طبقاتي نظر دارد و بدين طريق جامعؤ طبقاتي‏اي را نشان مي‏دهد كه متشكل از دو طبقه است، كه در يك طبقه، عدؤ اندكي كه داراي قدرت سياسي و ثروت هستند و نيز حاكميت سياسي را نيز در قبضه دارند بر طبقؤ ديگر كه فاقد قدرت و ثروت است و اكثريت را تشكيل مي‏دهد سلطه دارند. در رابطؤ فوق امام با ديدگاه تضاد به عنصر استعمار و عمال سياسي وابسته به آن مي‏نگرد كه علت طبقاتي شدن جامعه‏اند و جامعه را به دو قطب و طبقه تقسيم كرده و موجب تسلط طبقه‏اي بر طبقؤ ديگر شده‏اند.

تعريف دكتر شريعتي از طبقه

دكتر شريعتي در ارتباط با طبقه تعريف مشخصي ارائه مي‏دهد كه عبارت است از: گروهي از افراد كه داراي زندگي با شكل كار و درآمد همسان و مشابه‏اند تشكيل يك طبقه را مي‏دهند. افرادي كه در يك طبقه قرار مي‏گيرند و در شكل كار و زندگي و اندازؤ برخورداري از جامعه و درآمد با يكديگر مشترك هستند، تشكيل واحدي مي‏دهند به نام طبقؤ اجتماعي كه داراي يك فرهنگ و فكر و گرايش و تيپ فكري مشتركي هستند كه يك لايه جامعه را فرامي‏گيرند. (4)

لازم به ذكر است كه دكتر شريعتي بين قشر و طبقه تمايز قايل است. او قشر را زيرمجموعؤ طبقه مي‏داند، به طوري كه هر طبقه مي‏تواند متشكل از چند قشر باشد؛ مانند طبقه كارگر كه مي‏تواند متشكل از قشر كارگر ماهر، نيمه ماهر و غيرماهر باشد. در نظر دكتر شريعتي احساس طبقاتي يكي از عناصر مهم تشكيل طبقه است. از ديگر خصوصياتي كه دكتر براي طبقه قايل است مي‏توان علاوه بر احساس طبقاتي(5) به ويژگيهاي زير نيز اشاره كرد:

اول ـ افـرادي كه داراي سبـك زنـدگـي مشابه‏اند . دوم ـ گروهي از انسانها كه داراي درآمد مشابه و يكسان هستند. سوم ـ گروهي از افراد كه داراي شغل مشابه‏اند. (6)

3 دیدگاه دربارهٔ «عصارؤ تشيع علوي نابرابري اجتماعي از نظر امام خميني و دكتر شريعتي»

مطلب نابرابری اجتماعی بسیار جذاب است اما ادامه مطلب را از کجا بیاورم،راهنمایی کنید.

aqeedeh

سلام برای همه کسانيکه در جستجو راه حق استند . سرخ آب وسفيد آب سه جلد کتاب است درسايد عقیده مطالعه کنيد .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *